(CARE Quốc tế tại Việt Nam) Tháng 9/2005, bão Damrey, cơn bão mạnh nhất trong nhiều năm đã tấn công trực tiếp vào bờ biến phía bắc tỉnh Thanh Hoá, làm vỡ đê phòng hộ, phá huỷ nhà cửa, gây thiệt hại về hoa màu và vật nuôi tại các xã nghèo ven biển. Hậu Lộc là huyện ít bị thiệt hại nhất nhờ vành đai rừng ngập mạn bao quanh giúp chống xói lở đất và bảo vệ đê biển khỏi các đợt triều cường.
Nhận thức được vai trò của rừng ngập mặn trong việc ổn định và duy trì sinh kế của người dân địa phương, đồng thời góp phần giảm thiểu tổn thương do thiên tai, tổ chức CARE đã hỗ trợ triển khai dự án Tái trồng rừng ngập mặn dựa vào cộng đồng tại huyện Hậu Lộc, Thanh Hoá.

Dự án hỗ trợ xã Đa Lộc trồng mới 150 ha rừng ngập mặn và phát triển các hệ thống quản lý bền vững cho 350 ha rừng ngập mặn nhằm bảo vệ các cộng đồng dễ bị tổn thương khỏi các tác động kinh tế và xã hội do thiên tai như cơn bão Damrey. Dự án đã xây dựng và áp dụng các phương pháp có sự tham gia của cộng đồng. Các nhóm trồng rừng, ươm giống cây và bảo vệ rừng dựa vào cộng đồng đã huy động được hơn 700 người dân tham gia trồng và chăm sóc khu vực rừng ngập mặn mới. Việc phát triển hệ thống quản lý rừng ngập mặn dựa vào cộng đồng đã tạo ra sự đồng thuận về nguyên tắc và quy định về quản lý rừng ngập mặn cũng như chia sẻ lợi ích giữa những người sử dụng rừng ngập mặn, những người đứng đầu trong cộng đồng và chính quyền địa phương. Cộng đồng được khuyến khích mạnh mẽ trong việc phòng tránh những hậu quả nghiêm trọng của thiên tai gây ra.
Từ năm 2006 - 2009, dự án đã trồng thành công 120 ha rừng ngập mặn (tỷ lệ sống sót lên tới 80 - 85%) bao gồm cây trang xen lẫn 10 ha cây Ban Chua, đồng thời xây dựng được một vườn ươm với 15.000 cây Ban Chua con do cộng đồng quản lý để cung cấp cho giai đoạn tiếp theo nhằm giảm chi phí mua cây giống và rủi ro mất mát nếu rải hạt giống trực tiếp tại biển. Thông qua dự án, người dân địa phương đã nâng cao nhân thức về vai trò của rừng ngập mặn trong việc đảm bảo sinh kế và góp phần giảm nhẹ tác động của thiên tai và biến đổi khí hậu về lâu dài. Ngoài ra, cộng đồng đã xây dựng được 320m kênh mới nhằm cung cấp nước sạch cho ruộng lúa và phát triển nghề nuôi trồng thuỷ sản nhằm làm giảm độ nhiễm mặn của đất do cơn bão năm 2005 gây ra và hỗ trợ một số nghề phi nông nghiệp khác, góp phần tăng thu nhập cho nông dân.
Hiệu quả của dự án đã khẳng định sự tiếp cận dựa vàocộng đồng sử dụng các kiến thức truyền thống là một cách tiếp cận tốt trong việc quản lý và trồng rừng. Bên cạnh đó, do đề cao vai trò làm chủ của người dân, dự án cũng đã rất thành công trong việc huy động toàn cộng đồng tham gia trồng và bảo vệ rừng ngập mặn, đặc biệt là việc phát huy vai trò của phụ nữ.
Để biết thêm thông tin chi tiết, Quý vị có thể liên hệ với:
Nguyễn Việt Nghi
Email: nvnghi@care.org.vn
CARE International
66 Xuân Diệu, Tây Hồ, Hà Nội